De juiste start: kies bewust

Deze sessie stond in het teken van een vraag die veel nieuwe commissarissen bezighoudt: hoe leg je een solide basis in je eerste jaar? Jacqueline Tammenoms Bakker benadrukte dat succes begint bij het kiezen van het juiste bedrijf. Commissarissen moeten zich afvragen of de sector hen boeit, of zij vertrouwen hebben in de mensen en waarden van de organisatie, en of zij daadwerkelijk iets kunnen bijdragen. “De keren dat ik een compromis sloot, heb ik er spijt van gehad,” vertelde ze. Pamela Bouwmeester vulde aan dat zelfkritiek essentieel blijft, ook na het eerste jaar: “Vraag jezelf ieder jaar af: wat kom ik halen, wat kom ik brengen, en wat betekent dit voor mijn reputatie?”

De rol van de commissaris: invloed zonder macht

Het gesprek ging vervolgens dieper in op de rol van de commissaris. Jacqueline schetste hoe de context van een bedrijf bepalend is voor de invulling van die rol. De balans tussen toezicht en advies verschilt sterk tussen een beursgenoteerde onderneming en een familiebedrijf. Daarbij is het cruciaal om het onderscheid te maken tussen de positie van commissaris en die van executive. “Als commissaris heb je geen directe macht, maar wel invloed. Het gaat om het vergroten van de oplossingsruimte,” aldus Jacqueline. Ze illustreerde dit met een anekdote uit haar tijd bij Tesco, waar zij door het stellen van een eenvoudige vraag een ESG-commissie op de agenda kreeg.

Nieuwsgierigheid en voorbereiding

Pamela benadrukte het belang van enthousiasme en nieuwsgierigheid. Commissarissen moeten bereid zijn om zich te verdiepen in het bedrijf en de sector, ook als die nieuw voor hen is. Dat vraagt om eigen onderzoek naast het officiële inductieprogramma. Jacqueline gaf toe dat haar nieuwsgierigheid op een bepaald moment afnam, wat voor haar een signaal was om te stoppen. “Als je die nieuwsgierigheid niet meer kunt opbrengen, is het tijd om plaats te maken.”

Relaties en onafhankelijkheid

Een ander belangrijk thema was het bouwen van relaties. Goede banden met de voorzitter, de CEO en collega-commissarissen vormen de basis voor vertrouwen en effectieve besluitvorming. Tegelijkertijd is autonomie onmisbaar. Pamela waarschuwde: “Blijf kritisch, ook als je goede banden hebt.” Jacqueline vulde aan dat transparantie over contacten met het executive team essentieel is om de schijn van belangenverstrengeling te vermijden.

De kunst van het vragen stellen

Een terugkerend thema in het gesprek was het belang van het stellen van goede vragen. Commissarissen die oplossingsgerichte vragen stellen, vergroten de ruimte voor dialoog en samenwerking. Het gaat daarbij om vragen die nieuwsgierigheid uitstralen en uitnodigen tot reflectie, in plaats van defensieve reacties op te roepen. Pamela benadrukte dat open vragen zoals “Hoe?” en “Wat?” vaak effectiever zijn dan “Waarom”-vragen, die snel als verantwoording klinken. Ook is het belangrijk om duidelijk te maken waarom je een vraag stelt: niet om iemand te bekritiseren, maar om beter te begrijpen. Jacqueline voegde toe dat oprechte nieuwsgierigheid cruciaal is. Mensen voelen feilloos aan of een vraag bedoeld is om een punt te maken of om echt inzicht te krijgen. Commissarissen die hun oordeel uitstellen en vragen stellen vanuit een open houding, dragen bij aan een constructieve en respectvolle dialoog.

Slotboodschap

De kernboodschap van deze sessie was helder: nieuwsgierigheid is de sleutel. Commissarissen die zich verdiepen in het bedrijf, vragen stellen vanuit oprechte interesse en bereid zijn om te blijven leren, leggen een sterke basis voor succes. Zoals Pamela het verwoordde: “Ga er met enthousiasme in – en wees bereid om ook weer uit te stappen als je geen waarde meer kunt toevoegen.”

Voor meer informatie over ons wekelijks actualiteitenprogramma GoedeMorgenCommissaris zie hier.