Inspiratie
Wat is je positie als commissaris wanneer de Ondernemingskamer ingrijpt?
Een procedure bij de Ondernemingskamer behoort voor commissarissen tot de scenario’s die zij het liefst vermijden. Toch laten recente en spraakmakende zaken zien dat escalaties zich in uiteenlopende organisaties kunnen voordoen, van familiebedrijven tot grote ondernemingen. Tijdens deze editie van GoedeMorgenCommissaris stond daarom één centrale vraag centraal: wat is de positie van commissarissen wanneer de […]
Wat maakt toezichthouden in de culturele sector zo lastig?
Wat maakt toezicht houden in de culturele sector zo bijzonder en soms zo complex? Tijdens deze editie van GoedeMorgenCommissaris stond die vraag centraal. In een sector waar artistieke ambitie, maatschappelijke betekenis en financiële afhankelijkheid samenkomen, worden toezichthouders regelmatig geconfronteerd met vraagstukken die om meer vragen dan alleen kennis van governance. Onder leiding van Elsemieke Havenga gingen Jacobina […]
Toezicht houden op startups: afstand versus betrokkenheid
Toezicht onder druk: wat de sport ons leert
Toezicht houden in de sport is intens, zichtbaar en vaak beladen met emotie. Wat vraagt dat van commissarissen en toezichthouders, en wat kunnen we daarvan leren voor andere sectoren? In deze editie van GoedeMorgenCommissaris gingen Elsemieke Havenga, Annette Mosman en Robert van Overdijk in op de dynamiek van toezicht in een omgeving waar prestaties, media […]
Verzuim van medewerkers is geen medisch probleem maar een leiderschapsvraagstuk
In deze editie van GoedeMorgenCommissaris stond de betekenis van verzuim centraal vanuit het perspectief van toezicht en governance. Niet de vraag hoe verzuim kan worden gemanaged, maar wat verzuim zegt over leiderschap en organisatiecultuur vormde de rode draad. Rianne Baan, algemeen directeur van Falke & Verbaan, en Frederieke Leeflang, ervaren bestuurder en toezichthouder, gingen met […]
AI in de zorg: van belofte naar bestuurlijke verantwoordelijkheid
De zorg staat onder grote druk en tegelijkertijd biedt kunstmatige intelligentie kansen. Tijdens deze editie van GoedeMorgenCommissaris stond de vraag centraal hoe toezichthouders en commissarissen zich moeten verhouden tot de snelle opkomst van AI in de zorg. Wat vraagt dit van strategie, toezicht en risicobewustzijn? En welke rol kunnen en moeten commissarissen hierin spelen? Van […]
Generatieverschillen en boardroomdynamiek
Generatieverschillen spelen een steeds grotere rol in de boardroom. Niet alleen in de samenstelling van raden, maar ook in de manier waarop besluiten worden genomen, risico’s worden gewogen en leiderschap wordt beoordeeld. In deze editie van GoedeMorgenCommissaris stond de vraag centraal hoe toezichthouders kunnen omgaan met uiteenlopende generatielogica’s zonder effectiviteit en samenhang te verliezen. Generatiestrateeg […]
De Tao van Toezichthouden: sturen zonder te duwen
De sessie startte met een korte introductie op het taoïsme: een filosofische traditie die ruim 2500 jaar geleden ontstond in China, als reactie op maatschappelijke rigiditeit en voortdurende conflict. Remco Liu‑van Dorp benadrukte dat we niet spraken over religie, maar over een filosofische manier van kijken die kan helpen om beter te navigeren in complexe […]
De klokkenluidersregeling en het belang van een veilige meldcultuur
In deze sessie stond de vraag centraal hoe commissarissen en toezichthouders kunnen bijdragen aan een cultuur waarin medewerkers zich veilig voelen om misstanden te melden. Sinds de invoering van de Wet bescherming Klokkenluiders is er veel aandacht voor formele procedures, maar volgens de sprekers is echte veiligheid vooral een cultuurkwestie. Zowel Lousewies van der Laan […]
Vertrouwen als fundament in toezicht
De sessie stond in het teken van vertrouwen als basisvoorwaarde voor zowel de kwaliteit van toezicht als de wendbaarheid van organisaties. Monique van Dijken Eeuwijk, advocaat, toezichthouder en kwartiermaker van het Trust First Initiative, schetste hoe zij in haar werk ziet dat Nederland steeds verder doorslaat in controle. Volgens haar ontstaat hierdoor een cultuur waarin […]
Globale ontwikkelingen en de invloed van Amerika daarop
Wat moet de commissaris hierover weten? De sessie begon met een opmerkelijke constatering van gespreksleider Onno Verkuyl: het voorgesprek met sprekers Joost Kramer en Marc ter Haar had hem “op een ander been gezet” en gezorgd voor enige rust in zijn denken over mondiale ontwikkelingen. Die persoonlijke reflectie bleek typerend voor wat de sessie als […]
Hemingway Connect 13 maart 2026 – Angst als slechte raadgever?
Vrijdag 13 maart ontving Hemingway haar alumni bij IDFA voor de eerste editie van Connect in 2026. Het thema deze middag was ‘Angst als slechte raadgever?’ en onze spreker en moderator was Josephine de Zwaan, een ervaren commissaris en supervisor van het ‘Verdiepte governance’-project. Samen bespraken wij of angst – niet zijnde een angststoornis – […]
Neurologie in de boardroom: We laten veel meer zien dan we denken
Op 14 januari trapten we het nieuwe jaar af met een sessie die wetenschap en praktijk samenbracht: Neurologie in de boardroom – We laten veel meer zien dan we denken. Het onderwerp raakt de kern van toezicht: niet alleen wat er gezegd wordt, maar ook hoe het gezegd wordt. Want in de boardroom is non-verbale […]
De herziene Corporate Governance Code als inspiratiebron
De herziene Corporate Governance Code leidde dit jaar opnieuw tot debat: van pleidooien om de Code te behouden tot kritische geluiden dat zij te breed of te beperkt zou zijn. Tijdens deze editie van GoedeMorgenCommissaris onderzocht moderator Onno Verkuyl samen met Marnix Holtzer en Marjan Oudeman wat de Code vandaag de dag betekent. Holtzer sprak […]
Toezicht houden in het AI‑tijdperk: van angst en onwetendheid naar bewuste keuzes
Kunstmatige intelligentie is in korte tijd doorgedrongen tot vrijwel alle sectoren – van zorg en onderwijs tot gemeentelijke dienstverlening. Waar AI jarenlang een technologie “van morgen” leek, is het nu onmiskenbaar onderdeel van de dagelijkse praktijk. Tijdens de sessie GoedeMorgenCommissaris van 21 januari 2026 gingen Maurice Eykman, Marco Florijn en Vincent van Stijn in gesprek […]
Hoe maak je een succes van je eerste jaar in een nieuw commissariaat?
De juiste start: kies bewust Deze sessie stond in het teken van een vraag die veel nieuwe commissarissen bezighoudt: hoe leg je een solide basis in je eerste jaar? Jacqueline Tammenoms Bakker benadrukte dat succes begint bij het kiezen van het juiste bedrijf. Commissarissen moeten zich afvragen of de sector hen boeit, of zij vertrouwen […]
Dilemma’s in de boardroom
Dilemma’s in governance ontstaan meestal uit spanningen tussen kernwaarden en belangen. Commissarissen balanceren voortdurend tussen aandeelhouders, werknemers, klanten en maatschappelijke verwachtingen. Volgens Arie-Jan Kwak begint een dilemma vaak met “een knoop in je buik”: een intuïtief gevoel dat iets schuurt. Het is geen onderbuikgevoel, benadrukt Reinier van Zutphen, maar een signaal dat je terug moet naar de basis: waar sta ik voor, wat is mijn rol en welke waarden zijn in het geding?
Dialoogrevolutie in de raad
Hoe dialoog en moreel kompas de kwaliteit van gesprekken en besluiten vergroten
Deze sessie stond in het teken van een vraag die veel raden van toezicht en bestuur bezighoudt: hoe voer je het goede gesprek wanneer de vraagstukken complex en beladen zijn? Bij de opening van de sessie werd het probleem geschetst: veel vergaderingen blijven steken in meningen of rationele discussies, terwijl de uitdagingen van deze tijd vragen om een andere aanpak. Deze sessie ging dieper in op hoe je het goede gesprek in de praktijk brengt.
Interculturele aspecten van de boardroom
Waarom culturele intelligentie telt
Esther Janssen, oprichter van Culture Inc. en gespecialiseerd in intercultureel management en communicatie, opende de sessie met een duidelijke boodschap: cultuur is geen detail, maar een bepalende factor in governance. “Cultuur verandert wel, maar met glacial speed,” benadrukte zij. Commissarissen die toezicht houden op internationaliserende organisaties moeten zich bewust zijn van culturele voorkeuren en hun impact op besluitvorming, leiderschap en samenwerking.
AI: Hype of Strategische Prioriteit
AI en Strategie: wat moet de commissaris weten? De sessie begon met een duidelijke boodschap: AI is geen hype, maar een structureel thema dat commissarissen actief moeten agenderen. De technologie ontwikkelt zich razendsnel, en de implicaties voor toezicht, strategie en bedrijfsvoering zijn groot. Daarom werd gekozen voor een dialoog tussen twee experts: Coen de Vuijst, […]
Vergeving in de boardroom
Op woensdag 16 april, midden in de Stille Week voorafgaand aan Pasen, stond de sessie van GoedeMorgenCommissaris in het teken van vergeving. Een thema dat diepgeworteld is in religieuze tradities, maar zelden expliciet besproken wordt binnen de context van toezicht en bestuur. Onder leiding van Onno gingen Henk Leegte, predikant in de doopsgezinde gemeente van […]
Commissaris: let op uw woorden!
Waarom commissarissen baat hebben bij bewust taalgebruik en écht luisteren “Met stijl en taal kun je meer kapot maken dan je lief is.” Het was de openingszin van een levendige online sessie over communicatie in de boardroom. En hij bleef hangen. Want wie in de praktijk van toezicht en bestuur werkt, weet: woorden doen ertoe. […]
Waarden als fundament van teamkracht – lessen uit sport en toezicht
Tijdens de sessie van GoedeMorgenCommissaris stond een fundamenteel thema centraal: de kracht van waarden binnen teams. Onder leiding van Onno Verkuyl gingen Elsemieke Havinga en Sjoerd Marijne in gesprek over hoe gedeelde waarden bijdragen aan teamkracht, samenwerking en succes, zowel in de sport als in de bestuurskamer. De sessie begon met een reflectie op de samenstelling van teams en de afspraken die daarin worden gemaakt.
Class Actions
Sinds de invoering van de Wet afwikkeling massaschade in collectieve actie (WAMCA) in januari 2020 is het juridische speelveld in Nederland veranderd. Waar collectieve acties voorheen vooral beperkt waren tot ideële doelen uitspraken, is het nu mogelijk om daadwerkelijk schadevergoeding te vorderen namens grote groepen gedupeerden. Dit heeft geleid tot een explosieve groei van het aantal class actions, met verstrekkende gevolgen voor bedrijven én hun toezichthouders.
Rake vragen
Op woensdag 14 mei vond GoedeMorgenCommissaris plaats over Rake Vragen: een methode én mindset waarin systemisch kijken en vragen centraal staan. Onder leiding van Onno Verkuyl spraken Siets Bakker, grondlegger van Rake Vragen en Tjalling Tiemstra, ervaren commissaris en voormalig bestuurder, over de rol van vragen in toezicht, besluitvorming en boardroomdynamiek. De sessie bood inzichten over analytische en systemische logica, de invloed van cultuur en de noodzaak van reflectie en verbinding in het commissariaat.
Tax in de boardroom – Fiscale actualiteiten en wijzigingen voor 2025
Op welke manier is de commissaris belast met fiscale vraagstukken binnen zijn of haar organisatie? In GoedeMorgenCommissaris spraken wij Arnaud Booij. Hij geeft zijn visie op de rol, de verantwoordelijkheid en het kennisniveau van toezichthouders op het vlak van belastingen. Het is een open deur: commissarissen zouden op de hoogte moeten zijn van fiscale wet- […]
Eenzaam aan de top
Het boek Eenzaam aan de Top van Marilieke Engbers en Pim Bouwman biedt een analyse van de rol van toezichthouders en hoe zij beter kunnen functioneren in hun toezicht op bestuurders. Het verhaal is een verhaal over de complexe dynamieken die zich in organisaties afspelen, waarbij de CEO vaak in een isolement terechtkomt, ondanks zijn […]
Riskmanagement van Geopolitieke risico’s: Wat nu?
Het is een somber maar cruciaal onderwerp: geopolitiek risico en de implicaties ervan voor bedrijven. In GoedemorgenCommissaris zijn we op zoek gegaan naar inzichten en strategieën om te kunnen navigeren door onrustige tijden. Welke gevolgen hebben verschuivend handelsbeleid, geopolitieke spanningen en economische onzekerheid voor de continuïteit van organisaties? En hoe gaan raden van bestuur en […]
Toenemend ongenoegen
De resultaten van de Edelman Trust Barometer zijn verontrustend: meer dan 60% van de mensen wereldwijd voelt zich miskend door de overheid en het bedrijfsleven, waarbij 20% van hen zelfs zeer boos is. Waar komen deze gevoelens vandaan? Wat is de rol van de overheid en het bedrijfsleven? En belangrijker: hoe kan het vertrouwen weer […]
Denken in systemen
Welke bijdrage kan systeemdenken bieden binnen organisaties en de bredere samenleving? Wat zijn de voordelen van het doorzien van systemen als geheel in plaats van alleen te focussen op individuele onderdelen of symptomen? We bespraken het in GoedeMorgenCommissaris met Ebel Kemeling, filosoof, voormalig strategieadviseur, commissaris, strandtenthouder én schrijver van het boek ‘Het omgekeerde is ook […]
Een klein maar messcherp ego
In een wereld van ‘larger than life” – persoonlijkheden snakken we vaak naar bescheiden en toegankelijke leiders die dienend zijn aan hun organisatie of land. Gelukkig zien wij in de dagelijkse praktijk bij Hemingway genoeg formidabele commissarissen en bestuurders die het verschil maken. Het is mooi om te zien hoe zij naast het inzetten van […]
De nieuwe CEO bevalt (het) niet
Hoewel de benoeming van een nieuwe CEO een van meest impactvolle besluiten van de RvC is, gaat het na het aantreden van de nieuwe bestuurder toch vaak mis. Hoe kan dat? En hoe voorkom je het? In GoedeMorgenCommissaris proberen we oorzaak en oplossing te vinden met Maaike van der Wal, expert in leiderschapstransities en auteur […]
Artificial Intelligence
De ontwikkelingen op het gebied van AI zijn nauwelijks bij te houden. Tijdens deze sessie van GoedeMorgenCommissaris hoorden we van Wibe Wagemans, AI-ondernemer van het eerste uur, veelvoudig ondernemer en auteur van bestsellers (o.a. The Secret of Silicon Valley), wat de laatste ontwikkelingen zijn en hoe we daarmee om moeten gaan in het Nederlandse bedrijfsleven. Hij […]
Board Stewardship
Board stewardship of rentmeesterschap in organisaties streeft langetermijnwaardecreatie na voor alle stakeholders. In deze GoedeMorgenCommissaris-sessie spreken we met Peter Blom, meervoudig commissaris en voormalig CEO Triodos Bank, en Sander Tideman, oprichter en CEO van Triple Value Leadership, over de nieuwe betekenis van dit oude begrip. Een gesprek over duurzaamheid, organisatieontwikkeling, leiderschap en moed. Transitie Board […]
Vitaliteit vereist vertrouwen
Hoe kan je als bestuurder of toezichthouder zorgen voor een vitale organisatie? Hoe verhoudt ziekte zich tot verzuim en wat is de rol van vertrouwen om uitval terug te dringen? In deze sessie van GoedeMorgenCommissaris spreken we met Bas Tomassen, CEO/bestuursvoorzitter van Zorg van de Zaak, en Anneke van Zanen-Nieberg, ervaren commissaris en voorzitter van […]
Cybersecurity: ‘NO-IT’ is no IT problem
Hebben bestuurders zicht en controle over cyberbedreigingen? Zijn organisaties in Nederland voorbereid op digitale aanvallen? Vragen die centraal staan in het onderzoek naar cybersecurity van Ivo Roefs en Erik Hoving. De uitkomsten zijn niet bemoedigend en vormden daarmee aanleiding voor een nieuwe cyber-sessie van GoedeMorgenCommissaris. Onderdeel van de operatie Erik Hoving, voormalig CTO van KPN […]