Inspiratie

Verzuim van medewerkers is geen medisch probleem maar een leiderschapsvraagstuk

In deze editie van GoedeMorgenCommissaris stond de betekenis van verzuim centraal vanuit het perspectief van toezicht en governance. Niet de vraag hoe verzuim kan worden gemanaged, maar wat verzuim zegt over leiderschap en organisatiecultuur vormde de rode draad. Rianne Baan, algemeen directeur van Falke & Verbaan, en Frederieke Leeflang, ervaren bestuurder en toezichthouder, gingen met […]

AI in de zorg: van belofte naar bestuurlijke verantwoordelijkheid

De zorg staat onder grote druk en tegelijkertijd biedt kunstmatige intelligentie kansen. Tijdens deze editie van GoedeMorgenCommissaris stond de vraag centraal hoe toezichthouders en commissarissen zich moeten verhouden tot de snelle opkomst van AI in de zorg. Wat vraagt dit van strategie, toezicht en risicobewustzijn? En welke rol kunnen en moeten commissarissen hierin spelen? Van […]

Generatieverschillen en boardroomdynamiek

Generatieverschillen spelen een steeds grotere rol in de boardroom. Niet alleen in de samenstelling van raden, maar ook in de manier waarop besluiten worden genomen, risico’s worden gewogen en leiderschap wordt beoordeeld. In deze editie van GoedeMorgenCommissaris stond de vraag centraal hoe toezichthouders kunnen omgaan met uiteenlopende generatielogica’s zonder effectiviteit en samenhang te verliezen. Generatiestrateeg […]

De Tao van Toezichthouden: sturen zonder te duwen

De sessie startte met een korte introductie op het taoïsme: een filosofische traditie die ruim 2500 jaar geleden ontstond in China, als reactie op maatschappelijke rigiditeit en voortdurende conflict. Remco Liu‑van Dorp benadrukte dat we niet spraken over religie, maar over een filosofische manier van kijken die kan helpen om beter te navigeren in complexe […]

De klokkenluidersregeling en het belang van een veilige meldcultuur

In deze sessie stond de vraag centraal hoe commissarissen en toezichthouders kunnen bijdragen aan een cultuur waarin medewerkers zich veilig voelen om misstanden te melden. Sinds de invoering van de Wet bescherming Klokkenluiders is er veel aandacht voor formele procedures, maar volgens de sprekers is echte veiligheid vooral een cultuurkwestie. Zowel Lousewies van der Laan […]

Vertrouwen als fundament in toezicht

De sessie stond in het teken van vertrouwen als basisvoorwaarde voor zowel de kwaliteit van toezicht als de wendbaarheid van organisaties. Monique van Dijken Eeuwijk, advocaat, toezichthouder en kwartiermaker van het Trust First Initiative, schetste hoe zij in haar werk ziet dat Nederland steeds verder doorslaat in controle. Volgens haar ontstaat hierdoor een cultuur waarin […]

Globale ontwikkelingen en de invloed van Amerika daarop

Wat moet de commissaris hierover weten? De sessie begon met een opmerkelijke constatering van gespreksleider Onno Verkuyl: het voorgesprek met sprekers Joost Kramer en Marc ter Haar had hem “op een ander been gezet” en gezorgd voor enige rust in zijn denken over mondiale ontwikkelingen. Die persoonlijke reflectie bleek typerend voor wat de sessie als […]

Hemingway Connect 13 maart 2026 – Angst als slechte raadgever?

Vrijdag 13 maart ontving Hemingway haar alumni bij IDFA voor de eerste editie van Connect in 2026. Het thema deze middag was ‘Angst als slechte raadgever?’ en onze spreker en moderator was Josephine de Zwaan, een ervaren commissaris en supervisor van het ‘Verdiepte governance’-project. Samen bespraken wij of angst – niet zijnde een angststoornis – […]

Neurologie in de boardroom: We laten veel meer zien dan we denken

Op 14 januari trapten we het nieuwe jaar af met een sessie die wetenschap en praktijk samenbracht: Neurologie in de boardroom – We laten veel meer zien dan we denken. Het onderwerp raakt de kern van toezicht: niet alleen wat er gezegd wordt, maar ook hoe het gezegd wordt. Want in de boardroom is non-verbale […]

De herziene Corporate Governance Code als inspiratiebron

De herziene Corporate Governance Code leidde dit jaar opnieuw tot debat: van pleidooien om de Code te behouden tot kritische geluiden dat zij te breed of te beperkt zou zijn. Tijdens deze editie van GoedeMorgenCommissaris onderzocht moderator Onno Verkuyl samen met Marnix Holtzer en Marjan Oudeman wat de Code vandaag de dag betekent. Holtzer sprak […]

Toezicht houden in het AI‑tijdperk: van angst en onwetendheid naar bewuste keuzes

Kunstmatige intelligentie is in korte tijd doorgedrongen tot vrijwel alle sectoren – van zorg en onderwijs tot gemeentelijke dienstverlening. Waar AI jarenlang een technologie “van morgen” leek, is het nu onmiskenbaar onderdeel van de dagelijkse praktijk. Tijdens de sessie GoedeMorgenCommissaris van 21 januari 2026 gingen Maurice Eykman, Marco Florijn en Vincent van Stijn in gesprek […]

Hoe maak je een succes van je eerste jaar in een nieuw commissariaat?

De juiste start: kies bewust Deze sessie stond in het teken van een vraag die veel nieuwe commissarissen bezighoudt: hoe leg je een solide basis in je eerste jaar? Jacqueline Tammenoms Bakker benadrukte dat succes begint bij het kiezen van het juiste bedrijf. Commissarissen moeten zich afvragen of de sector hen boeit, of zij vertrouwen […]

Dilemma’s in de boardroom

Dilemma’s in governance ontstaan meestal uit spanningen tussen kernwaarden en belangen. Commissarissen balanceren voortdurend tussen aandeelhouders, werknemers, klanten en maatschappelijke verwachtingen. Volgens Arie-Jan Kwak begint een dilemma vaak met “een knoop in je buik”: een intuïtief gevoel dat iets schuurt. Het is geen onderbuikgevoel, benadrukt Reinier van Zutphen, maar een signaal dat je terug moet naar de basis: waar sta ik voor, wat is mijn rol en welke waarden zijn in het geding?

Dialoogrevolutie in de raad

Hoe dialoog en moreel kompas de kwaliteit van gesprekken en besluiten vergroten Deze sessie stond in het teken van een vraag die veel raden van toezicht en bestuur bezighoudt: hoe voer je het goede gesprek wanneer de vraagstukken complex en beladen zijn? Bij de opening van de sessie werd het probleem geschetst: veel vergaderingen blijven steken in meningen of rationele discussies, terwijl de uitdagingen van deze tijd vragen om een andere aanpak. Deze sessie ging dieper in op hoe je het goede gesprek in de praktijk brengt.

Interculturele aspecten van de boardroom

Waarom culturele intelligentie telt Esther Janssen, oprichter van Culture Inc. en gespecialiseerd in intercultureel management en communicatie, opende de sessie met een duidelijke boodschap: cultuur is geen detail, maar een bepalende factor in governance. “Cultuur verandert wel, maar met glacial speed,” benadrukte zij. Commissarissen die toezicht houden op internationaliserende organisaties moeten zich bewust zijn van culturele voorkeuren en hun impact op besluitvorming, leiderschap en samenwerking.

AI: Hype of Strategische Prioriteit

AI en Strategie: wat moet de commissaris weten? De sessie begon met een duidelijke boodschap: AI is geen hype, maar een structureel thema dat commissarissen actief moeten agenderen. De technologie ontwikkelt zich razendsnel, en de implicaties voor toezicht, strategie en bedrijfsvoering zijn groot. Daarom werd gekozen voor een dialoog tussen twee experts: Coen de Vuijst, […]

Vergeving in de boardroom

Op woensdag 16 april, midden in de Stille Week voorafgaand aan Pasen, stond de sessie van GoedeMorgenCommissaris in het teken van vergeving. Een thema dat diepgeworteld is in religieuze tradities, maar zelden expliciet besproken wordt binnen de context van toezicht en bestuur. Onder leiding van Onno gingen Henk Leegte, predikant in de doopsgezinde gemeente van […]

Commissaris: let op uw woorden!

Waarom commissarissen baat hebben bij bewust taalgebruik en écht luisteren “Met stijl en taal kun je meer kapot maken dan je lief is.” Het was de openingszin van een levendige online sessie over communicatie in de boardroom. En hij bleef hangen. Want wie in de praktijk van toezicht en bestuur werkt, weet: woorden doen ertoe. […]

Waarden als fundament van teamkracht – lessen uit sport en toezicht

Tijdens de sessie van GoedeMorgenCommissaris stond een fundamenteel thema centraal: de kracht van waarden binnen teams. Onder leiding van Onno Verkuyl gingen Elsemieke Havinga en Sjoerd Marijne in gesprek over hoe gedeelde waarden bijdragen aan teamkracht, samenwerking en succes, zowel in de sport als in de bestuurskamer. De sessie begon met een reflectie op de samenstelling van teams en de afspraken die daarin worden gemaakt.

Class Actions

Sinds de invoering van de Wet afwikkeling massaschade in collectieve actie (WAMCA) in januari 2020 is het juridische speelveld in Nederland veranderd. Waar collectieve acties voorheen vooral beperkt waren tot ideële doelen uitspraken, is het nu mogelijk om daadwerkelijk schadevergoeding te vorderen namens grote groepen gedupeerden. Dit heeft geleid tot een explosieve groei van het aantal class actions, met verstrekkende gevolgen voor bedrijven én hun toezichthouders.

Rake vragen

Op woensdag 14 mei vond GoedeMorgenCommissaris plaats over Rake Vragen: een methode én mindset waarin systemisch kijken en vragen centraal staan. Onder leiding van Onno Verkuyl spraken Siets Bakker, grondlegger van Rake Vragen en Tjalling Tiemstra, ervaren commissaris en voormalig bestuurder, over de rol van vragen in toezicht, besluitvorming en boardroomdynamiek. De sessie bood inzichten over analytische en systemische logica, de invloed van cultuur en de noodzaak van reflectie en verbinding in het commissariaat.

Tax in de boardroom – Fiscale actualiteiten en wijzigingen voor 2025

Op welke manier is de commissaris belast met fiscale vraagstukken binnen zijn of haar organisatie? In GoedeMorgenCommissaris spraken wij Arnaud Booij. Hij geeft zijn visie op de rol, de verantwoordelijkheid en het kennisniveau van toezichthouders op het vlak van belastingen. Het is een open deur: commissarissen zouden op de hoogte moeten zijn van fiscale wet- […]

Eenzaam aan de top

Het boek Eenzaam aan de Top van Marilieke Engbers en Pim Bouwman biedt een analyse van de rol van toezichthouders en hoe zij beter kunnen functioneren in hun toezicht op bestuurders. Het verhaal is een verhaal over de complexe dynamieken die zich in organisaties afspelen, waarbij de CEO vaak in een isolement terechtkomt, ondanks zijn […]

Riskmanagement van Geopolitieke risico’s: Wat nu?

Het is een somber maar cruciaal onderwerp: geopolitiek risico en de implicaties ervan voor bedrijven. In GoedemorgenCommissaris zijn we op zoek gegaan naar inzichten en strategieën om te kunnen navigeren door onrustige tijden. Welke gevolgen hebben verschuivend handelsbeleid, geopolitieke spanningen en economische onzekerheid voor de continuïteit van organisaties? En hoe gaan raden van bestuur en […]

Toenemend ongenoegen

De resultaten van de Edelman Trust Barometer zijn verontrustend: meer dan 60% van de mensen wereldwijd voelt zich miskend door de overheid en het bedrijfsleven, waarbij 20% van hen zelfs zeer boos is. Waar komen deze gevoelens vandaan? Wat is de rol van de overheid en het bedrijfsleven? En belangrijker: hoe kan het vertrouwen weer […]

Denken in systemen

Welke bijdrage kan systeemdenken bieden binnen organisaties en de bredere samenleving? Wat zijn de voordelen van het doorzien van systemen als geheel in plaats van alleen te focussen op individuele onderdelen of symptomen? We bespraken het in GoedeMorgenCommissaris met Ebel Kemeling, filosoof, voormalig strategieadviseur, commissaris, strandtenthouder én schrijver van het boek ‘Het omgekeerde is ook […]

Een klein maar messcherp ego

In een wereld van ‘larger than life” – persoonlijkheden snakken we vaak naar bescheiden en toegankelijke leiders die dienend zijn aan hun organisatie of land. Gelukkig zien wij in de dagelijkse praktijk bij Hemingway genoeg formidabele commissarissen en bestuurders die het verschil maken. Het is mooi om te zien hoe zij naast het inzetten van […]

De nieuwe CEO bevalt (het) niet

Hoewel de benoeming van een nieuwe CEO een van meest impactvolle besluiten van de RvC is, gaat het na het aantreden van de nieuwe bestuurder toch vaak mis. Hoe kan dat? En hoe voorkom je het? In GoedeMorgenCommissaris proberen we oorzaak en oplossing te vinden met Maaike van der Wal, expert in leiderschapstransities en auteur […]

Artificial Intelligence

De ontwikkelingen op het gebied van AI zijn nauwelijks bij te houden. Tijdens deze sessie van GoedeMorgenCommissaris hoorden we van Wibe Wagemans, AI-ondernemer van het eerste uur, veelvoudig ondernemer en auteur van bestsellers (o.a. The Secret of Silicon Valley), wat de laatste ontwikkelingen zijn en hoe we daarmee om moeten gaan in het Nederlandse bedrijfsleven. Hij […]

Board Stewardship

Board stewardship of rentmeesterschap in organisaties streeft langetermijnwaardecreatie na voor alle stakeholders. In deze GoedeMorgenCommissaris-sessie spreken we met Peter Blom, meervoudig commissaris en voormalig CEO Triodos Bank, en Sander Tideman, oprichter en CEO van Triple Value Leadership, over de nieuwe betekenis van dit oude begrip. Een gesprek over duurzaamheid, organisatieontwikkeling, leiderschap en moed. Transitie Board […]

Vitaliteit vereist vertrouwen

Hoe kan je als bestuurder of toezichthouder zorgen voor een vitale organisatie? Hoe verhoudt ziekte zich tot verzuim en wat is de rol van vertrouwen om uitval terug te dringen? In deze sessie van GoedeMorgenCommissaris spreken we met Bas Tomassen, CEO/bestuursvoorzitter van Zorg van de Zaak, en Anneke van Zanen-Nieberg, ervaren commissaris en voorzitter van […]

Cybersecurity: ‘NO-IT’ is no IT problem

Hebben bestuurders zicht en controle over cyberbedreigingen? Zijn organisaties in Nederland voorbereid op digitale aanvallen? Vragen die centraal staan in het onderzoek naar cybersecurity van Ivo Roefs en Erik Hoving. De uitkomsten zijn niet bemoedigend en vormden daarmee aanleiding voor een nieuwe cyber-sessie van GoedeMorgenCommissaris. Onderdeel van de operatie Erik Hoving, voormalig CTO van KPN […]

Narcisme in organisaties

De timing van deze editie van GoedeMorgenCommissaris was perfect. Het was the morning after the night before. Donald Trump was net voor de tweede keer verkozen tot president van de Verenigde Staten en de sessie ging over narcisme en leiders met narcistische trekjes. Psycholoog Alice Vlottes nam ons mee in de hoofden van narcisten en […]

De impact van Artificial Intelligence

Dat de ontwikkelingen rond Artificial Intelligence een enorme vlucht nemen, is inmiddels wel duidelijk. Welke rol moet de Raad van Commissarissen hierin innemen en wat moet je als commissaris weten? In GoedeMorgenCommissaris bespreken we dit onderwerp met twee deskundigen met elk hun eigen invalshoek: Arash Rahmani, adviseur en expert op het gebied van AI en […]

Beloning van topbestuurders

Er is veel discussie over beloningen van CEO’s, andere topbestuurders en commissarissen. Sommigen denken dat ze in Nederland te laag zijn en dat daardoor geen goede nieuwe bestuurders te vinden zijn. Anderen protesteren juist tegen voorgestelde verhogingen, zoals recent ook bij de commissarissen van ABN AMRO en Triodos. Wat is een goede beloning en wat […]

Systemisch leiderschap

Systemisch leiderschap is een wat onbekend concept dat enorm kan bijdragen in het begrijpen van organisatorische dynamieken, zeker daar waar menselijk en zakelijk, voelen en denken, analytisch en intuïtief tegelijk kunnen bestaan. Het biedt diepere inzichten in organisatorische vraagstukken, en gaat verder dan traditionele probleemoplossingsmethoden. In deze GoedeMorgenCommissaris sessie namen Barbara Hoogenboom, directeur van het […]

Crisis. What crisis?

Als commissaris ontkom je er helaas niet aan: een crisissituatie in de onderneming. Of het een faillissement is of een grote financiële claim, het komt uiteindelijk onverwacht en heeft een grote impact op de organisatie. Hoe ga je daar als toezichthouder mee om? Wat moet je wel doen en wat juist niet? Hoe zorg je […]

Media en reputatie

Het medialandschap is complexer dan ooit en daarmee moeilijker te overzien en te controleren. Berichtgeving kan snel gaan, met potentieel verstrekkende gevolgen voor mensen en organisaties. Hoe manage je de reputatie van je onderneming in deze uitdagende omgeving? Hoe hou je in de gaten wat er over je gezegd wordt? En welke rol heeft een […]

Strategie; wat moet je ermee als commissaris?

Strategie blijkt een weerbarstig onderwerp. Veel dingen veranderen in een razend tempo en de vraag is of een lange termijnstrategie überhaupt nog wel mogelijk is. Soms is een ambitieuze strategie ook risicovol en lijkt de organisatie ‘er niet klaar voor’. Hoe kun je als commissaris hier vat op krijgen? Als commissaris wil je immers meedenken […]

Transformaties, ontwikkelingen en vernieuwingen

Hoe ga je daar als toezichthouder mee om? Hoewel de mondiale uitdagingen voor veel bedrijven – en dus boards – gelijk zijn, is er een grote verscheidenheid in de reacties erop. Bij het ene bedrijf worden de hakken angstvallig in het zand gezet, bij het andere worden transformaties gebruikt voor een sprong naar voren. Waarin […]